صفحه اصلی » مقالات » بیس پلیت چیست؟ نکات تولید صفحه ستون
بیس پلیت

بیس پلیت چیست؟ نکات تولید صفحه ستون

بیس پلیت یا صفحه ستون، صفحه ای فولادی در محل اتصال ستون فلزی به فونداسیون است که بار ستون را روی سطح بزرگ تری از تکیه گاه توزیع می کند. جنس ورق، ابعاد، ضخامت و محل سوراخ های بولت باید با نقشه سازه هماهنگ باشند؛ اختلاف در این مشخصات می تواند نصب ستون را با مشکل روبه رو کند. در این مقاله، کاربرد صفحه ستون، بازه های ضخامت، مراحل ساخت و عوامل موثر بر قیمت را بررسی می کنیم تا هنگام سفارش، بدانید چه اطلاعاتی باید ارائه دهید و چه مواردی را در قطعه نهایی کنترل کنید.

فهرست مطالب

بیس پلیت چیست؟ ابعاد، وزن و روش ساخت صفحه ستون

بیس پلیت یا صفحه ستون، صفحه ای فولادی در محل اتصال ستون فلزی به فونداسیون است که بار ستون را روی سطح بزرگ تری از تکیه گاه پخش می کند. جنس ورق، ابعاد، ضخامت و محل سوراخ های انکربولت باید با نقشه سازه هماهنگ باشند.

اگر قرار است صفحه ستون سفارش بدهید و نقشه جلوی شماست، شاید هنوز چند سؤال داشته باشید: ورق st37 مناسب است یا st52؟ قطر سوراخ ها را از روی چه عددی بخوانید؟ وزن قطعه چقدر می شود و برای برش چه فایلی باید بفرستید؟ در این مقاله اجزای اتصال، نمونه های عددی ابعاد و وزن، روش ساخت و ارتباط این قطعه با خدمات برشکاری ورق فولادی را مرور می کنیم.

انواع بیس پلیت

بیس پلیت چه وظیفه ای در ساختمان دارد؟

ستون فولادی نیروی طبقات یا سقف را به پایین می آورد. صفحه ستون در محل اتصال به بتن قرار می گیرد و به انتقال فشار کمک می کند. در کنار آن، انکربولت ها، جوش ها و گاهی سخت کننده ها مسیر انتقال کشش، برش و لنگر را کامل می کنند. کیفیت این مجموعه در عملکرد اتصال مؤثر است.

برای درک بهتر، به یک پایه میز فلزی فکر کنید: اگر انتهای پایه روی سطح کوچکی فشار بیاورد، تماس محدود می ماند. صفحه زیر پایه، سطح تماس را افزایش می دهد. البته اتصال ستون ساختمان بسیار پیچیده تر است و نیروهای جانبی و کششی هم در آن اهمیت دارند.

اجزای اصلی اتصال صفحه ستون

صفحه فولادی: قطعه اصلی با طول، عرض، ضخامت و گرید مشخص.

انکربولت، مهره و واشر: قطعات مهارکننده صفحه به بتن و انتقال دهنده بخشی از نیروها.

جوش ستون به صفحه: اتصال ستون و بیس پلیت، با جزئیات تعیین شده در نقشه.

شیم پلیت یا مهره تراز: وسیله کمک نصب برای تنظیم ارتفاع و تراز.

گروت: ماده ای که در بسیاری از اتصالات، فاصله بین صفحه و بتن را پر می کند.

لچکی یا سخت کننده: ورق های تقویتی که در بعضی اتصالات برای کنترل رفتار صفحه به کار می روند.

ابعاد و ضخامت بیس پلیت؛ نمونه عددی برای برآورد وزن

صفحه ستون را می توان با ابعاد مختلف ساخت. برای اینکه وزن و مقیاس قطعات ملموس شود، در جدول زیر پنج صفحه مربعی فرضی با ضلع ۲۰ تا ۶۰ سانتی متر انتخاب کرده ایم. این ترکیب های ابعاد و ضخامت، مثال محاسباتی هستند و به معنای اندازه یا ضخامت توصیه شده برای یک ساختمان مشخص نیستند.

ابعاد صفحه (سانتی‌متر) ضخامت نمونه (میلی‌متر) وزن تقریبی (کیلوگرم)
۲۰ × ۲۰ ۸ ۲٫۵۱
۳۰ × ۳۰ ۱۲ ۸٫۴۸
۴۰ × ۴۰ ۲۰ ۲۵٫۱۲
۵۰ × ۵۰ ۲۵ ۴۹٫۰۶
۶۰ × ۶۰ ۳۰ ۸۴٫۷۸

ابعاد و ضخامت‌ها صرفاً نمونه محاسباتی هستند. وزن‌ها با چگالی تقریبی ۷۸۵۰ کیلوگرم بر مترمکعب و بدون کسر سوراخ‌ها محاسبه شده‌اند.

برای مثال، یک صفحه ۴۰×۴۰ با ضخامت ۲۰ میلی متر، پیش از کسر سوراخ ها حدود ۲۵ کیلوگرم وزن دارد. همین صفحه با ضخامت ۲۵ میلی متر حدود ۳۱٫۴ کیلوگرم می شود. تغییر پنج میلی متری ضخامت، هم مصرف ورق را بالا می برد و هم روی هزینه جابه جایی و برش اثر می گذارد.

پس ضخامت درست را چطور انتخاب کنیم؟

مهندس محاسب فشار وارد بر بتن، خمش صفحه، نیروی کششی و برشی، لنگر پای ستون، آرایش انکربولت ها و ابعاد فونداسیون را بررسی می کند. به همین دلیل ممکن است دو ستون با مقطع یکسان، در دو ساختمان صفحه ستون متفاوتی داشته باشند. اگر نقشه نهایی دارید، ضخامت را دقیقاً از همان بخوانید؛ اگر ندارید، قبل از خرید ورق سراغ طراحی اتصال بروید.

جنس بیس پلیت: تفاوت st37 و st52 با عدد

بیشتر صفحه ستون های متداول از ورق فولادی ساختمانی ساخته می شوند. در بازار ایران، نام های ST37 و ST52 هنوز رایج اند. برای مقایسه مهندسی باید نام دقیق گرید و استاندارد محصول را هم بدانید؛ چون این دو عنوان بازاری همیشه معادل کامل و یکسانی برای همه مشخصات محصول نیستند.

در جدول زیر، برای نمونه از گریدهای اروپایی S235JR و S355J2 بر پایه EN 10025-2 استفاده شده است. ST37 معمولاً به خانواده S235 و ST52 به خانواده S355 اشاره می کند، اما برای خرید باید نام گرید درج شده روی گواهی ورق بررسی شود.

نام بازاری نمونه گرید EN ضخامت تا ۱۶ میلی‌متر بیش از ۱۶ تا ۴۰ میلی‌متر
ST37 S235JR ۲۳۵ مگاپاسکال ۲۲۵ مگاپاسکال
ST52 S355J2 ۳۵۵ مگاپاسکال ۳۴۵ مگاپاسکال
ST52 S355J0 ۳۵۵ مگاپاسکال ۳۴۵ مگاپاسکال

مقادیر، حداقل تنش تسلیم گریدهای نمونه بر اساس EN 10025-2 هستند. نام‌های بازاری ST37 و ST52 لزوماً معادل دقیق تمام مشخصات گریدهای اروپایی نیستند.

عدد ۲۳۵ یا ۳۵۵ مگاپاسکال مربوط به حداقل تنش تسلیم در ضخامت های تا ۱۶ میلی متر است. در ورق ضخیم تر، مقدار تضمین شده کاهش می یابد؛ بنابراین مقایسه تنها بر اساس اسم ST37 و ST52 می تواند گمراه کننده باشد. مقاومت بالاتر به خودی خود مجوز تغییر گرید نقشه نیست. برای جوشکاری نیز شرایط متریال و جزئیات اتصال باید بررسی شوند.

برای آشنایی با انواع برش ورق، از گیوتین و لیزر تا هواگاز و CNC، راهنمای برش ورق سیاه را بخوانید.

اتصال مفصلی و گیردار بیس پلیت چه فرقی دارند؟

تفاوت اصلی در مقدار لنگری است که اتصال برای انتقال آن طراحی می شود. در اتصال با رفتار مفصلی، دوران پای ستون نسبتاً آزادتر است و اتصال عمدتاً نیروهای محوری و برشی را منتقل می کند. اتصال گیردار باید سهم قابل توجهی از لنگر خمشی را هم منتقل کند؛ به همین دلیل ممکن است به آرایش متفاوت انکربولت ها، صفحه ضخیم تر یا جزئیات تقویتی بیشتری نیاز داشته باشد.

در ظاهر صفحه ستون چه تفاوتی می بینیم؟

در بعضی اتصالات گیردار، فاصله ردیف های انکربولت بیشتر می شود تا بازوی مقاوم در برابر لنگر فراهم شود. ممکن است صفحه ضخیم تر، انکربولت های قوی تر، جوش متفاوت یا لچکی هم لازم باشد. در اتصال های با رفتار مفصلی، جزئیات گاهی ساده ترند. بااین حال، صرف تعداد بولت ها یا وجود لچکی برای تشخیص نوع اتصال کافی نیست؛ این موارد را باید از نقشه و مدل سازه فهمید.

نقشه بیس پلیت را قبل از سفارش چطور بخوانیم؟

در یک نقشه ساخت خوب، چهار چیز باید بی ابهام باشد: ابعاد صفحه، مشخصات ورق، محل سوراخ ها و جهت قرارگیری ستون. اگر یکی از این ها روشن نباشد، حتی برش دقیق هم ممکن است قطعه نامناسبی تحویل بدهد.

اطلاعاتی که باید روی نقشه پیدا کنید:

  1. طول و عرض صفحه و ضخامت ورق، همراه با واحد اندازه گیری.
  2. گرید فولاد و مشخصات سطح یا پوشش موردنیاز.
  3. تعداد و قطر سوراخ ها، فاصله مرکز تا مرکز و فاصله هر مرکز از لبه مرجع.
  4. موقعیت و جهت ستون، نوع جوش و لچکی در صورت وجود.
  5. شناسه قطعه، تعداد، شماره ویرایش نقشه و الزامات کنترلی.

چرا قطر سوراخ بیس پلیت با قطر انکربولت برابر نیست؟

فرض کنید انکربولت ها داخل بتن نصب شده اند و صفحه باید روی آن ها بنشیند. اگر قطر سوراخ دقیقاً هم اندازه قطر بولت باشد، کوچک ترین اختلاف جانمایی می تواند نصب را سخت کند. برای همین، در بعضی طرح ها سوراخ بزرگ تری پیش بینی می شود. اندازه سوراخ، واشر مناسب و جزئیات مهار باید با هم دیده شوند. راهنمای پرسش های فنی AISC درباره انکربولت و بیس پلیت به این موضوع پرداخته است.

نکته کاربردی: از روی قطر بولت، خودسرانه قطر سوراخ را انتخاب نکنید. آنچه باید به واحد برش برسد، قطر سوراخ نوشته شده در نقشه ساخت است.

PDF کافی است یا فایل DXF هم لازم داریم؟

PDF مرجع خوبی برای دیدن اندازه ها، یادداشت ها و شماره ویرایش است. DXF یا DWG هم مسیرهای هندسی برش را منتقل می کند و آماده سازی تولید را آسان تر می سازد. برای سفارش برش لیزری ورق، بهتر است فایل هندسی را با PDF نهایی کنترل کنیم.

پیش از ارسال فایل، این پنج مورد را چک کنید: واحد میلی متر یا سانتی متر، مقیاس یک به یک، خطوط تکراری، بسته بودن کانتورهای برش و شماره ویرایش فایل. اگر جهت صفحه یا آرایش سوراخ ها نامتقارن است، یک نمای مشخص از جهت نصب هم بفرستید.

مراحل ساخت و برش بیس پلیت

۱. بررسی نقشه و انتخاب ورق

اول مشخصات هر تیپ را از روی نقشه استخراج می کنیم: طول، عرض، ضخامت، گرید و تعداد. بعد نوبت کنترل فایل و برنامه ریزی چیدمان روی ورق مادر است. در این مرحله، بهینه سازی چیدمان می تواند پرت متریال را کمتر کند.

۲. انتخاب روش برش

برای ساخت صفحه ستون، روش برش را با توجه به ضخامت ورق، تعداد قطعات، شکل سوراخ ها و کیفیت لبه موردنیاز انتخاب می کنیم. لیزر برای بسیاری از قطعاتی که هندسه دقیق و لبه تمیز می خواهند مناسب است. در بعضی ضخامت ها یا سفارش های سنگین، برش cnc هواگاز از نظر هزینه یا شرایط تولید گزینه مناسب تری است. پیش از تولید، نقشه و جنس ورق را بررسی می کنیم.

۳. سوراخ کاری، پرداخت و کنترل

بعد از برش، قطر و محل سوراخ ها، ابعاد خارجی، ضخامت، گونیا بودن و وضعیت لبه ها کنترل می شوند. اگر قطعه نیاز به پخ، جوش، رنگ یا عملیات تکمیلی داشته باشد، این موارد باید در سفارش مشخص باشند. برای قطعات چندتیپی، شماره گذاری و بسته بندی جداگانه، نصب را راحت تر می کند.

برش لیزری بیس پلیت ضخیم و چیدمان روی ورق بزرگ

دستگاه لیزر ما ورق فولادی ساده (ورق سیاه) را تا ضخامت ۴۰ میلی متر برش می دهد و میز آن ۲۰۰۰×۶۰۰۰ میلی متر است. این میز امکان چیدمان چند صفحه ستون روی یک ورق بزرگ را فراهم می کند و با چیدمان مناسب قطعات می توان پرت ورق را کاهش داد.

در برش لیزر صفحات ضخیم، کیفیت لبه و دقت موردنیاز قطعه را هم بررسی می کنیم. ظرفیت ۴۰ میلی متر مربوط به ورق فولادی ساده است و به استیل یا دیگر آلیاژها تعمیم داده نمی شود.

دستگاه برش لیزری ورق فولادی با لوگوی حامیران برش

نصب بیس پلیت؛ شیم پلیت و گروت چه نقشی دارند؟

در مرحله نصب، ابتدا موقعیت انکربولت ها و تراز تکیه گاه کنترل می شود. شیم پلیت یا مهره تراز ممکن است به تنظیم ارتفاع صفحه کمک کند. سپس فضای زیر صفحه در جزئیات متداول با گروت مناسب پر می شود تا سطح اتکای لازم شکل بگیرد. نوع گروت، آماده سازی سطح و زمان عمل آوری را باید از مشخصات پروژه و دستورالعمل سازنده محصول گرفت.

اگر گروت زیر صفحه به خوبی جریان پیدا نکند، فضای خالی باقی می ماند. در صفحات بزرگ تر، طراح یا مجری ممکن است برای گروت ریزی و هواگیری، سوراخ مخصوصی در صفحه پیش بینی کند. محل و اندازه آن باید از ابتدا در نقشه ساخت مشخص باشد.

مبحث دهم مقررات ملی ساختمان چه ارتباطی با بیس پلیت دارد؟

برای پروژه های ساختمانی ایران، «مبحث دهم مقررات ملی ساختمان؛ طرح و اجرای ساختمان های فولادی» از منابع اصلی الزامات طراحی، اجرا و کنترل سازه فولادی است. جزئیات اتصال پای ستون، مصالح، جوش و مدارک فنی باید با الزامات قابل اعمال پروژه هماهنگ باشند. متن رسمی مبحث دهم را می توانید از وب سایت دفتر مقررات ملی و کنترل ساختمان دریافت کنید. برای تعیین بند دقیق مرتبط با یک پروژه، نظر مهندس طراح یا ناظر لازم است.

وزن بیس پلیت را در چند ثانیه حساب کنید

برای یک صفحه فولادی مستطیلی، اول مساحت را بر حسب مترمربع حساب کنید. بعد آن را در ضخامت بر حسب میلی متر و عدد ۷٫۸۵ ضرب کنید:

وزن تقریبی (کیلوگرم) = طول (متر) × عرض (متر) × ضخامت (میلی متر) × ۷٫۸۵

یعنی هر مترمربع ورق فولادی، به ازای هر میلی متر ضخامت، حدود ۷٫۸۵ کیلوگرم وزن دارد.

مثال: برای صفحه ۴۰×۴۰ سانتی متر با ضخامت ۲۰ میلی متر، وزن = ۰٫۴ × ۰٫۴ × ۲۰ × ۷٫۸۵ = ۲۵٫۱۲ کیلوگرم.

این وزنِ صفحه توپر است. سوراخ ها و برش های داخلی وزن خالص را کمی کم می کنند. در برآورد قیمت، حتماً بپرسید مبنا وزن خام ورق است یا وزن خالص قطعه و هزینه برش چگونه حساب می شود.

قیمت بیس پلیت از چه بخش هایی تشکیل می شود؟

در استعلام قیمت، معمولاً سه بخش را جدا کنید: هزینه ورق، هزینه برش و سوراخ ها، و هزینه عملیات تکمیلی یا حمل. ضخامت بیشتر معمولاً وزن را بالا می برد. تعداد قطعات، پیچیدگی طرح و میزان پرت ورق هم روی هزینه اثر دارند. برای مقایسه پیش فاکتورها، هزینه برش cnc را جدا از قیمت خود ورق بررسی کنید.

اگر دو پیش فاکتور تفاوت زیادی دارند، فقط عدد نهایی را مقایسه نکنید. ببینید تأمین ورق، نوع برش، پرداخت لبه، کنترل ابعادی، بسته بندی و حمل در هرکدام چه وضعی دارند.

برای استعلام قیمت چه اطلاعاتی بفرستیم؟

  • فایل PDF نقشه نهایی و در صورت وجود، DXF یا DWG هماهنگ با آن.
  • طول، عرض، ضخامت، گرید ورق و تعداد هر تیپ.
  • قطر و مختصات سوراخ ها، شکل قطعه و هر عملیات تکمیلی.
  • زمان موردنیاز و محل تحویل.
  • الزامات خاص کنترل کیفیت یا گواهی متریال، اگر در قرارداد آمده است.

سفارش برش صفحه ستون از حامیران برش

در سفارش های صفحه ستون، مشتریان معمولاً یا نقشه آماده می فرستند یا ابعاد و مشخصات قطعه را اعلام می کنند. در حالت دوم، ما فایل ساخت را بر اساس اطلاعات دریافتی آماده می کنیم. اگر نقشه دارید، PDF یا DXF را بفرستید؛ اگر ندارید، ابعاد، ضخامت، گرید ورق و محل سوراخ ها را اعلام کنید تا فایل برای تأیید شما تهیه شود. طراحی سازه ای اتصال و تعیین ضخامت و آرایش انکربولت ها باید از طرف طراح پروژه انجام شده باشد. برای استعلام قیمت برش صفحه ستون از طریق فرم استعلام قیمت یا تماس با ما اقدام کنید.

جمع بندی

برای سفارش بیس پلیت، ابعاد صفحه، ضخامت، گرید فولاد و موقعیت سوراخ ها را مشخص کنید. می توانید نقشه آماده را برای بررسی بفرستید یا ابعاد و مشخصات قطعه را اعلام کنید تا فایل ساخت را آماده کنیم. در حامیران برش، با دستگاه لیزر دارای میز ۲۰۰۰×۶۰۰۰ میلی متری، ورق فولادی ساده را تا ضخامت ۴۰ میلی متر برش می دهیم. برای بررسی روش برش، قیمت و زمان تحویل، از فرم استعلام قیمت یا تماس با ما استفاده کنید.

منابع فنی برای مطالعه بیشتر

ســـوالات متداول

دستگاه لیزر ما ورق فولادی ساده (ورق سیاه) را تا ضخامت ۴۰ میلی متر برش می دهد. میز دستگاه ۲۰۰۰×۶۰۰۰ میلی متر است. این ظرفیت برای ورق فولادی ساده بیان شده و به استیل و سایر آلیاژها تعمیم داده نمی شود.

از روی تعداد طبقات نمی شود اندازه مناسب صفحه ستون را مشخص کرد. دو ساختمان دوطبقه ممکن است نیروهای متفاوتی در پای ستون داشته باشند. صفحه ۳۰×۳۰ در جدول صرفاً نمونه ای برای محاسبه وزن است.

ضخامت های ۸، ۱۲، ۲۰، ۲۵ و ۳۰ میلی متر در جدول این مقاله صرفاً برای نشان دادن روش محاسبه وزن انتخاب شده اند. برای ساخت قطعه، ضخامت درج شده در نقشه تاییدشده ملاک است.

S355 در ضخامت های یکسان معمولاً حداقل تنش تسلیم بالاتری از S235 دارد؛ مثلاً برای ضخامت تا ۱۶ میلی متر، اعداد اسمی حداقل ۳۵۵ و ۲۳۵ مگاپاسکال اند. با این حال، تغییر گرید ورق بدون بررسی جوش و طراحی اتصال درست نیست.

خیر. برای همه بیس پلیت ها نمی توان اختلاف ثابت دو میلی متری تعیین کرد. قطر سوراخ و مشخصات واشر را از جزئیات اتصال در نقشه بخوانید.

خیر. می توانید نقشه را ارسال کنید یا ابعاد و مشخصات قطعه را در اختیار ما بگذارید تا فایل ساخت بر همان اساس آماده شود. برای بیس پلیت سازه ای، ابعاد و جزئیات اتصال باید قبلاً توسط طراح پروژه تعیین شده باشند.

خیر. وزن های جدول بر اساس صفحه مستطیلی توپر و چگالی تقریبی فولاد محاسبه شده اند.

تماس با کارشناسان حامیران برش
09129566577

4 پاسخ

  1. برای ستون های سبک هم استفاده از بیس پلیت ضخیم پیشنهاد میشه یا همون ضخامت های معمولی کافیه؟

    1. برای ستون های سبک معمولا نیازی به بیس پلیت های خیلی ضخیم نیست و ضخامت های استاندارد (بسته به بار و نوع اتصال) کفایت می کند.
      اما نکته مهم این است که ضخامت نهایی حتما باید بر اساس محاسبات بار، نوع فونداسیون و بولت ها تعیین شود.
      در بعضی پروژه ها حتی ستون سبک هم به خاطر شرایط اجرا یا ایمنی، بیس پلیت ضخیم تری نیاز دارد.
      پیشنهاد می کنیم قبل از اجرا حتما با طراح سازه یا تیم فنی مشورت شود برای ارتباط با حامیران برش با شماره 09129566577 تماس حاصل نمایید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *