صفحه اصلی » مقالات » شیم پلیت چیست؟ راهنمای انتخاب و سفارش ساخت

شیم پلیت چیست؟ راهنمای انتخاب و سفارش ساخت

شیم پلیت قطعه‌ای با ضخامت مشخص است که برای تنظیم فاصله و ارتفاع میان سطوح، از پایهٔ موتور و پمپ تا برخی اتصالات صفحه ستون، به کار می‌رود. انتخاب این قطعه فقط به طول و عرض ورق محدود نیست و جنس، ضخامت واقعی، تختی و کیفیت لبه ها هم در عملکرد قطعه نقش دارند. در این مقاله، انواع شیم پلیت و تفاوت کاربرد آن در ماشین آلات و زیر بیس پلیت را بررسی می‌کنیم، نقش آن را در کنار گروت توضیح می‌دهیم و به نکاتی می‌پردازیم که برای انتخاب شیم آماده یا سفارش ساخت و برش سفارشی باید بدانید.

فهرست مطالب

 شیم پلیت چیست؟ کاربرد و راهنمای سفارش ساخت

فرض کنید پایه یک دستگاه درست روی تکیه گاه نمی نشیند. پیچ ها در جای خود هستند، اما زیر یکی از پایه ها فاصله مانده است. گاهی برای اصلاح این وضعیت از شیم پلیت استفاده می شود. شیم پلیت قطعه ای است که فاصله را با ضخامت مشخص جبران می کند. البته به شرطی از شیم پلیت استفاده می شود که مشکل از ارتفاع پایه باشد نه اینکه پلیسه، آلودگی یا تاب قطعه مانع تماس شده باشد.

شیم پلیت برای تنظیم فاصله، ارتفاع یا موقعیت میان دو سطح به کار می رود. آن را زیر پایه موتور و پمپ، در بعضی مجموعه های مکانیکی و در جزئیات نصب بیس پلیت یا صفحه ستون می بینیم. شکل قطعه معمولاً پیچیده نیست، اما انتخاب آن فقط با گفتن «یک ورق نیم میل می خواهم» تمام نمی شود. جنس، ضخامت واقعی، سطح تماس و محل نصب مشخص می کنند چه شیم پلیتی به کار شما می آید.

شیم پلیت با لاتون و واشر فرق دارد؟

اگر برای خرید شیم پلیت پرس وجو کرده باشید، احتمالاً نام لاتون یا ورق تنظیم را هم شنیده اید. این نام ها در بعضی سفارش ها به جای هم استفاده می شوند، ولی از روی نام بازاری نمی توان مشخصات قطعه را فهمید. شیم پلیت، قطعه ای است که برای تنظیم استفاده می کنیم و ورقی که با نام لاتون عرضه می شود، ممکن است ماده اولیه ساخت آن باشد؛ پس جنس و گرید این ورق را جداگانه از فروشنده بپرسید. واشر و شیم پلیت حلقه ای هم ممکن است شبیه هم باشند، اما کار یکسانی ندارند. واشری که زیر پیچ قرار می گیرد، الزاماً تلرانس ضخامت مناسب برای تنظیم یک مجموعه مکانیکی را ندارد. اگر حلقه قرار است فاصله محوری، لقی یا موقعیت قطعه را تنظیم کند، ضخامت آن از نقشه مونتاژ می آید. شباهت قطر داخلی و بیرونی برای جایگزین کردن این دو کافی نیست.

انواع شیم پلیت و کاربرد هرکدام

شیم همیشه یک مستطیل ساده نیست و محل پیچ، شکل پایه و فضایی که برای نصب دارید، روی انتخاب آن اثر می گذارند. بعضی قطعات آماده اند و بعضی را باید برای همان مجموعه ساخت.

نوع شیم کاربرد متداول نکتهٔ انتخاب
تخت تنظیم ارتفاع یا فاصله میان سطوح ضخامت، تختی و سطح تماس
U شکل یا شیاردار پیرامون پیچ پایهٔ تجهیزات عرض شیار و سطح باقی مانده برای تکیه گاه
حلقه ای تنظیم فاصلهٔ محوری در بعضی مجموعه ها قطرها، ضخامت و نقشهٔ مونتاژ
گوه‌ای جبران اختلاف زاویه مطابق طراحی شیب و ضخامت دو انتها
لایه ای تنظیم ضخامت در محصولات مخصوص ساختار لایه ها و دستور استفاده
سفارشی پایه ها و قطعات با شکل اختصاصی هندسه و تلرانس های نقشه

شکل شیم به تنهایی مناسب بودن آن برای تحمل بار را مشخص نمی کند؛ جنس، ابعاد و شرایط نصب هم باید بررسی شوند.

شیار باز در شیم U شکل اجازه می دهد قطعه از کنار پیرامون پیچ قرار بگیرد. این ویژگی برای دسترسی مفید است، اما به معنی مجاز بودن جابه جایی شیم زیر بار نیست و نصب یا تعویض آن به مهار ایمن مجموعه و روش اجرایی مناسب نیاز دارد. در شیم گوه ای، ضخامت از یک طرف به طرف دیگر تغییر می کند. بریدن یک قطعه مثلثی از ورق تخت، شیم گوه ای نمی سازد. شیم لایه ای هم با چند ورق مستقل فرق دارد: لایه های نازک آن به هم متصل اند و در نوع قابل پوست برداری، با برداشتن لایه ها ضخامت تنظیم می شود.

شیم پلیت زیر بیس پلیت چه کاری انجام می دهد؟

در ساختمان فولادی، صفحه ستون بخشی از اتصال ستون به فونداسیون است. در برخی روش های نصب، زیر این صفحه لقمه های تراز یا شیم قرار می دهند تا ارتفاع تنظیم شود و صفحه در نقاط مشخص تکیه گاه داشته باشد. اگر در مرحله نصب، لقمه ها تکیه گاه قائم ستون باشند، ممکن است تمام بار قائم همان مرحله را تحمل کنند. پس نمی توان فقط فاصله زیر صفحه را اندازه گرفت و هر ورقی را که آن فاصله را پر می کند مناسب دانست. ابعاد لقمه، جنس، محل قرارگیری و بار مرحله نصب هم در انتخاب دخالت دارند.

تعداد شیم پلیت ها و روش تثبیت آن ها از روی ضخامت بیس پلیت به دست نمی آید. این جزئیات، همراه با وضعیت باقی ماندن یا خارج کردن لقمه ها، باید در نقشه و روش اجرای مصوب روشن باشند. کارگاه برش می تواند قطعه را مطابق نقشه بسازد؛ تعیین آرایش لقمه ها زیر ستون، تصمیم طراحی و اجراست. بعد از مشخص شدن شکل و ابعاد، می توان روش ساخت را انتخاب کرد. برای شیم پلیتی که سوراخ، شیار یا فرم اختصاصی دارد، برش لیزر یکی از گزینه های قابل بررسی است. دقت شکل قطعه مهم است، اما جای کنترل ضخامت و سطح تماس را نمی گیرد.

آیا شیم پلیت جای گروت زیر صفحه ستون را می گیرد؟

در اتصالی که بستر گروت برای آن طراحی شده، چند لقمه فلزی جای آن بستر را نمی گیرند. شیم در محل های مشخص تکیه گاه ایجاد می کند؛ گروت برای تشکیل بستر تماس زیر صفحه و انتقال فشار طبق طرح استفاده می شود. پر شدن چند نقطه زیر بیس پلیت به معنی تکمیل گروت ریزی نیست. در مورد خارج کردن یا باقی گذاشتن شیم پلیت نیز نسخه واحدی وجود ندارد. وضعیت نهایی به جزئیات اتصال بستگی دارد. جوش دادن لقمه ها هم صرفاً راهی برای راحت تر شدن نصب نیست که بتوان بدون نقشه درباره اش تصمیم گرفت. اگر این قسمت از نقشه مبهم است، مشخص شدن آن پیش از ساخت و نصب، جلوی دوباره کاری را می گیرد.

کاربرد شیم پلیت در موتور و پمپ با صفحه ستون چه فرقی دارد؟

در گفت وگوی صنعتی، به صفحه پایه دستگاه هم گاهی بیس پلیت می گویند. برای همین بهتر است در استعلام اینکه شیم برای زیر موتور است یا زیر صفحه ستون ساختمان را مشخص کنید. این توضیح کوتاه جلوی یک اشتباه مهم را می گیرد: قطعه مناسب تنظیم پایه دستگاه، صرفاً به دلیل جنس و ضخامتش برای زیر ستون تأیید نمی شود.

زیر پایه تجهیزات دوار، شیم می تواند به اصلاح ارتفاع و تماس پایه کمک کند. اما اگر یک پایه کامل روی سطح نمی نشیند، ابتدا علت آن باید مشخص شود. گذاشتن ورق روی پلیسه یا زیر پایه ای که اختلاف زاویه دارد، لزوماً مشکل را حل نمی کند. همچنین تراز بودن دستگاه با هم راستایی شفت ها یکسان نیست و انتخاب ضخامت زیر هر پایه و کنترل نهایی، تابع دستور سازنده و روش نصب تجهیز است.

چه جنسی برای شیم پلیت مناسب است؟

فولاد کربنی، استنلس استیل و بعضی فلزات دیگر برای ساخت شیم استفاده می شوند. انتخاب به محل مصرف بستگی دارد: قطعه چقدر فشار تماس تحمل می کند، در معرض رطوبت یا مواد خورنده است و با چه سطوحی تماس دارد؟ موجود بودن ورق در کارگاه، به تنهایی پاسخ این سؤال ها نیست. استیل در شیم های ماشین آلات رایج است، ولی نام «استیل» هم مشخصات کاملی نیست و باید گرید، ضخامت و وضعیت ورق را در سفارش بنویسید. اگر شیم سفارشی می خواهید، هنگام بررسی برش لیزر استیل کیفیت لبه و نیاز احتمالی به عملیات تکمیلی را هم مطرح کنید.

در شیم پلیت های آماده سری TMAS شرکت SKF، ضخامت روی قطعه مشخص شده و لبه ها پلیسه گیری شده اند. برای شیم سفارشی هم همین جزئیات را در سفارش بیاورید؛ جنس ورق به تنهایی کیفیت قطعه تنظیمی را مشخص نمی کند. هر فلزی همچون مس، برنج و آلومینیوم کاربردهای مشخص خود را دارند و جایگزین عمومی فولاد نیستند و اگر ماده زیر فشار تماس تغییر شکل بدهد، تنظیم مجموعه می تواند تغییر کند. انتخاب جنس را نه فقط قیمت یا آسان بودن برش ورق، بلکه با شرایط واقعی نصب هماهنگ کنید.

ضخامت شیم پلیت چگونه تعیین می شود؟

سه چیز را از هم جدا کنید: ضخامتی که مجموعه برای تنظیم لازم دارد، ضخامت اسمی ورق در بازار و ضخامت واقعی قطعه. مقدار موردنیاز از اندازه گیری و طرح می آید؛ ضخامت اسمی عددی است که ورق با آن عرضه می شود و مقدار واقعی را با اندازه گیری به دست می آوریم. نزدیک بودن این عددها همیشه برای یک مونتاژ حساس کافی نیست.

به همین دلیل، عبارت «حدود یک میل» سفارش کاملی نیست. مقدار موردنیاز و اختلاف مجاز آن را مشخص کنید تا بتوان ورق موجود را با نیاز قطعه مقایسه کرد. هنگام صحبت از دقت برش لیزر هم به همین تفاوت توجه داشته باشید: درست بودن طول و عرض یا جای سوراخ، به معنی درست بودن ضخامت نیست. تختی هم موضوع جداگانه ای است که هم می تواند به ضخامت مناسب اشاره داشته باشد و هم روی تاب قطعه که منجر به روی تکیه گاه ننشستن آن میشود تمرکز داشته باشد. اگر دو سطح زاویه دارند، افزودن شیم پلیت تخت لزوماً تماس بهتری ایجاد نمی کند چرا که به جای اندازه گیری یک فاصله، باید نوع اختلاف را روشن شود.

چند شیم پلیت نازک بهتر است یا یک شیم ضخیم؟

در بعضی نصب ها ترکیب چند شیم پلیت مجاز است، اما تعداد لایه ها را نمی توان برای همه دستگاه ها و صفحه ستون ها یکسان تعیین کرد. هر لایه، سطح تماس دیگری اضافه می کند. پلیسه، آلودگی یا تاب یکی از ورق ها می تواند باعث شود مجموعه آن طور که انتظار دارید روی هم ننشیند.

اگر برای جبران فاصله به لایه های زیادی رسیده اید، قبل از اضافه کردن ورق بعدی، علت اختلاف را دوباره بررسی کنید. شاید قطعه یکپارچه، محصول لایه ای مناسب یا روش دیگری برای تنظیم لازم باشد. انتخاب بین این گزینه ها به مشخصات همان مجموعه وابسته است؛ جمع ضخامت های اسمی، به تنهایی مناسب بودن ترکیب را ثابت نمی کند.

شیم پلیت آماده بخریم یا سفارشی بسازیم؟

اگر شیم پلیت آماده از نظر جنس، اندازه، ضخامت و تلرانس با نقشه هماهنگ است، ساخت سفارشی الزاماً انتخاب بهتری نیست. مشخصات روشن محصول آماده را می توان با نیاز مجموعه مقایسه کرد و تصمیم گرفت. سفارش اختصاصی زمانی به کار می آید که محل پیچ ها، عرض شیار، شکل پایه یا فضای نصب با قطعات موجود جور نباشد. در این حالت، نقشه فقط تصویر بیرونی قطعه نیست؛ باید نشان بدهد کدام ابعاد حساس اند، چه سطح تماسی لازم است و چه اختلافی در ساخت پذیرفته می شود. هرچه این اطلاعات کامل تر باشد، احتمال اصلاح دستی قطعه هنگام مونتاژ کمتر می شود.

برش لیزر برای ساخت شیم پلیت چه محدودیت هایی دارد؟

وقتی شیم چند سوراخ، شیار یا شکل خاصی دارد، برش لیزر می تواند ساخت آن را از روی نقشه آسان تر کند. اگر طرح تغییر کند هم نیازی به ساخت قالب تازه نیست اما صحیح بریده شدن شکل قطعه، بخش مهمی از کار است.

فرض کنید شیم پلیت روی پیچ ها جا می رود و طول و عرض آن درست است، ولی زیر پایه خوب نمی نشیند! ممکن است ورق تاب داشته باشد یا پلیسه ای روی لبه، تماس را به هم بزند. برای قطعه ای که قرار است فاصله را تنظیم کند، همین ایراد کوچک اهمیت دارد. اگر پلیسه گیری لازم باشد، نباید ضخامت و سطح تماس شیم را از حدود مجاز خارج کند. برش دوبعدی معمول نیز، ضخامت ورق اولیه را اصلاح نمی کند و شیم گوه ای هم به دلیل تغییر ضخامت در طول قطعه، با بریدن شکل بیرونی یک ورق تخت کامل نمی شود و به فرایند ساخت دیگری نیاز دارد.

در ورق های بسیار نازک یا قطعاتی با سوراخ و شیار کوچک، امکان ساخت را پیش از تولید کل سفارش روشن کنید. برای قطعه حساس، ساخت و اندازه گیری نمونه پیش از تولید سری می تواند مفید باشد؛ البته وقتی از قبل معلوم باشد نمونه قرار است چه معیارهایی را برآورده کند.

موقع تحویل شیم پلیت چه چیزهایی را کنترل کنیم؟

«دقیق باشد» معیار روشنی برای تحویل نیست. مشخصات ماده، ضخامت واقعی، تختی و ابعاد حساس را با نقشه تطبیق دهید و روش اندازه گیری و تعداد قطعاتی که بازرسی می شوند را از قبل با سازنده مشخص کنید.

در سفارش چند ضخامت، قطعات را با کد یا مشخصه قابل تشخیص تحویل بگیرید تا هنگام مونتاژ با هم اشتباه نشوند و اگر گزارش بازرسی لازم دارید، آن را در مشخصات سفارش بنویسید. اگر شیم پلیت را همراه براکت و پلیت اتصال سفارش می دهید، الزامات هر قطعه را جدا بنویسید، زیرا قطعاتی که با یک دستگاه بریده می شوند، لزوماً تلرانس و معیار تحویل یکسانی ندارند. برای آشنایی با موارد دیگر، مقاله کاربرد برش لیزر در صنایع مختلف را ببینید.

چه اطلاعاتی برای استعلام قیمت شیم پلیت لازم است؟

قیمت شیم پلیت فقط به وزن ورق وابسته نیست. جنس، ضخامت، تعداد، شکل قطعه، تلرانس و عملیات تکمیلی روی هزینه اثر دارند. دو پیش فاکتور زمانی قابل مقایسه اند که مشخصات یکسان داشته باشند؛ برش خام با قطعه ای که پلیسه گیری و بازرسی مشخص دارد، یک سفارش نیست.

برای بررسی امکان ساخت و برآورد قیمت، این اطلاعات را همراه درخواست بفرستید:

  • محل مصرف و نقشه اندازه گذاری شده، همراه کد قطعه و شماره بازنگری؛
  • جنس، گرید، ضخامت موردنیاز و تلرانس آن؛
  • ابعاد حساس، سوراخ ها، شیارها و تعداد هر مدل؛
  • الزامات تختی، کیفیت لبه و کنترل های موردنیاز هنگام تحویل.

اگر بخشی از مشخصات هنوز تعیین نشده، همان را در درخواست بنویسید. فایل هندسی بدون واحد یا توضیح ماده، همه اطلاعات سفارش را منتقل نمی کند. بهتر است سؤال پیش از تولید مطرح شود تا اینکه قطعه مطابق برداشت اشتباه ساخته شود.

برای بررسی امکان برش شیم سفارشی در حامیران برش، نقشه و مشخصات را از طریق شماره تماس 02162846284 برای کارشناسان ما بفرستید. اگر سفارش مربوط به صفحه ستون است، جزئیات شیم را همراه نقشهٔ بیس پلیت بفرستید؛ هماهنگی این دو، بررسی محل تماس و هندسهٔ قطعات را آسان تر می کند.

منابع فنی مقاله

سوالات متداول

نمونه برای شناخت شکل مفید است، اما ممکن است ساییده، تاب دار یا تغییرشکل یافته باشد. ضخامت موردنیاز و ابعاد حساس باید با نقشه یا اندازه گیری معتبر تطبیق داده شوند؛ کپی کردن نمونه لزوماً تنظیم اولیه را برنمی گرداند.

در صورت مجازبودن طبق مشخصات مجموعه و تأیید وضعیت قطعه. شیم ساییده، خورده شده یا تاب دار را صرفاً به دلیل درست بودن ضخامت اسمی دوباره نصب نکنید. پیش از استفاده باید ضخامت، سطح و لبه ها کنترل شوند.

روش تثبیت، باقی ماندن یا خارج کردن شیم پلیت تابع جزئیات مصوب پروژه است. بدون این جزئیات نمی توان جوشکاری را تجویز کرد.

برای بررسی اولیه، نقشهٔ اندازه گذاری شده می تواند اطلاعات لازم را منتقل کند. پیش از تولید باید هندسه، واحد اندازه ها و مشخصات ماده روشن و تأیید شده باشند. اگر فقط عکس یا نمونه دارید، ابتدا باید ابعاد و الزامات قطعه تعیین شوند؛ شرایط دریافت فایل را از مجموعه بپرسید.

تماس با کارشناسان حامیران برش
09129566577

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *